قله بیرمی(پازنان) - بام استان بوشهر

قله پازنان یا بیرمی با ارتفاع 1929 متر در منتهی‌ الیه جنوبی رشته‌کوه زاگرس و کوهستان‌ سرسخت و صخره‌ای خط‌ الرأسی شکل که چندین قله به ارتفاع تقریبی ۱۵۰۰ تا ۱۹۶۴ متر را در خود جای داده واقع شده است که بام استان بوشهر محسوب میشود. از این رو این قله جزو قلل طرح سیمرغ محسوب میشود.

در جنوب این کوهستان، کوه جاشک (گنبد نمکی جاشک) و سپس کوه درنگ قرار دارد. قله بیرمی با وجود ارتفاعی کمتر از ۲۰۰۰ متر، به سبب ارتفاع زیاد نسبت به پای کوه، جزو کوه‌های دشوار ایران به حساب می‌آید.

مسیر صعود به قله بیرمی

• مسیر شمالی صعود به قله بیرمی از روستای گشیمسیر تنگ روان
  مسیر تنگ گشی
  مسیر تنگ کیسی
• مسیر جنوبی قله بیرمی از جاده خورموج به دلوارخورموج و چشمه ناری

مسیرهای شمالی صعود به قله بیرمی

قله بیرمی یا پازنان معمولا از سمت شمال و سمت منطقه خائیز صعود می‌شود. به این دلیل که دامنه‌های جنوبی کوه بیرمی عموما صعب‌العبور و پرتگاهی هستند.

مسیرهای صعود قله بیرمی از خائیز متعدد است و از نقاط مختلفی شامل تنگ کیسی، تنگ بنیون، تنگ گشی، تنگ روان، تنگ یخ و … می‌توان تا روی خط الراس بیرمی صعود نمود.

مسیر تنگ روان صعود به قله بیرمی

رایج‌ترین و ساده‌ترین مسیر صعود به قله بیرمی مسیر تنگ روان در جبهه شمالی است. مسیر تنگ روان دارای بهترین و باکیفیت‌ترین پاکوب و سنگچین‌های مشخص در طول مسیر صعود است و از این بابت برتر از سایر مسیرهاست.

نقطه آغاز حرکت در نزدیکی ساختمان ایستگاه محیطبانی خائیز و کمی قبل از روستای گشی قرار دارد. طول مسیر اصلی صعود از جاده اصلی در نزدیکی ایستگاه محیط بانی تا قله بیرمی در حدود ۱۱ کیلومتر است. از اﺑﺘﺪای ﻣﺴﯿﺮ ﺗﺎ ﭼﺸﻤﻪ تنگ روان، ﺣﺪود دو و نیم ﮐﯿﻠﻮﻣﺘﺮ با شیب بسیار ناچیز ﻣﯽ‌ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ در تنگه به مدت ﯾﮏ ﺳﺎﻋﺖ ﭘﯿﻤﻮده ﻣﯽ‌ﺷﻮد.

سپس حدود ۶ کیلومتر شیب زیاد را با عبور از هفت خان پشت سر می‌گذارید. شیب مسیر تا خان دوم و سوم بسیار زیاد است و سپس به تدریج کم می‌شود. در نهایت ۲.۵ کیلومتر دیگر نیز روی خط الراس با شیب کم طی می‌کنید تا به قله برسید که در حدود ﻣﺪت ﯾﮏ و ﻧﯿﻢ ﺳﺎﻋﺖ ﻃﯽ ﻣﯽ‌ﮔﺮدد.

با ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﺮ روی قله، در ﺷﻤﺎل، قله ﮔﯿﺴﮑﺎن ﺑﻪ ارﺗﻔﺎع ۱۸۶۰ ﻣﺘﺮ، ﻗﻠﻪ ﮔﻠﻪ دﺧﺘﺮ به ارﺗﻔﺎع ۱۴۲۰ ﻣﺘﺮ و ﮐﻮه ﺳﺮخ به ارﺗﻔﺎع ۱۲۰۰ ﻣﺘﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻣﯽ‌ﺑﺎشند.

در ﻣﺴﯿﺮ ﺧﻂ اﻟﺮاس ﺗﺎ ﻗﻠﻪ، در ﺑﯿﻦ ﺗﻨﮕﻪ روان و ﺗﻨﮕﻪ ﮔﺸﯽ، ﮐﻤﯽ ﭘﺎیین‌تر از ﺧﻂ اﻟﺮاس، سرپناهی غار مانند (اِشکَفت) ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ است، ﮐﻪ در حالت اضطرار برای ﺷﺐ ﻣﺎﻧﯽ ﺣﺪود ۱۰ ﻧﻔﺮ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ. برای فرود نیز بهتر است از همان مسیر صعود پایین آمد.

مسیر تنگ گشی صعود به قله بیرمی

پس از تنگ روان، مسیر تنگ گشی نیز مورد استفاده کوهنوردان قرار می‌گیرد. اما وجود شیب بیشتر و دست به سنگ در مسیر تنگ گشی باعث می‌شود کمتر از مسیر تنگ روان محبوبیت داشته باشد. تنگ گشی نیز به موازات تنگ روان قرار دارد و دسترسی آن از روستای گشی و نزدیکی ساختمان خانه کوهنورد است.

طول مسیر صعود تنگ گشی از جاده اصلی در نزدیکی خانه کوهنورد تا قله بیرمی در حدود ۱۰ کیلومتر است. حدود ۳.۳ کیلومتر ابتدایی مسیر با شیب بسیار ناچیز و در تنگه است. سپس نزدیک به ۷ کیلومتر شیب زیاد را با عبور از هفت خان پشت سر می‌گذارید و بلافاصله به قله می‌رسید.

مسیر تنگ کیسی صعود به قله بیرمی

مسیر تنگ کیسی نیز در جبهه شمالی قرار دارد اما کمتر از دو مسیر تنگ روان و تنگ گشی رایج است زیرا مسافت زیادی را باید روی خط الراس طی نمایید تا به قله بیرمی برسید. با این حال مسیر تنگ کیسی برای کسانی که قصد دارند خط الراس بیرمی را طی نمایند جذاب است.

مسیر تنگ کیسی دارای جاده خاکی مناسبی است که وسایل نقلیه شخصی نیز به راحتی می‌توانند در آن تردد کنند. طول مسیر صعود تنگ کیسی از پارکینگ انتهای جاده خاکی تا قله بیرمی در حدود ۱۰ کیلومتر است. در این مسیر نیز نزدیک به ۵.۵ کیلومتر شیب زیاد را با عبور از هفت خان پشت سر می‌گذارید و در ادامه مسیر نیز ۴.۵ کیلومتر را باید روی خط الراس با شیب کم طی کنید تا به قله برسید.

مسیر تنگه بنیون صعود به قله بیرمی

تنگه بنیون زیباترین و معروفترین تنگه در میان تنگه‌های خائیز است. تعدادی از کوهنوردان که دارای تیم های کوچکی هستند به عنوان برنامه جانبی قبل یا بعد از صعود به بیرمی از تنگ بنیون نیز دیدن می‌کنند و بدون بازگشت به جاده اصلی از انتهای تنگه بنیون به مسیر اصلی صعود میانبر می‌زنند.

ابتدای مسیر تنگ بنیون پارکینگ مناسب وسایل نقلیه قرار دارد. در مسیر تنگ بنیون ابتدا از کنار اقامتگاه بومگردی عبور می‌کنید. در قسمتی از مسیر به منظور وارد نشدن به یکی از باغ‌های خصوصی ناچارید باغ را در مسیری دارای شیب و پاکوب نامناسب دور بزنید اما برخی نیز با عبور از حصار وارد باغ خصوصی شده و از مسیر میانبر دوباره وارد مسیر اصلی می‌شوند.

تنگ بنیون بسیار سرسبز و پوشیده از درختان مختلف و نیزار است. هرچه به انتهای تنگ بنیون نزدیک می‌شوید بر تراکم درختان افزوده می‌شود. کل مسیر جز همان قسمتی که باع کوچک را باید دور بزنید دارای پاکوب مناسب است.

مسیر فاقد آنتن دهی تلفن همراه است. در کف دره بنیون جویبار زیبایی در جریان است. در انتهای مسیر، پوشش گیاهی و درختان انبوه می‌شود و باید از میان درختان عبور کنید اما مسیر ساده است.

در نهایت در انتهای تنگ بنیون به دو حوضچه زیبا که کنار هم در زیر صخره‌ها قرار دارند می‌رسید. آب حوضچه‌ها از طریق چشمه تامین می‌شود و آب به صورت آبشاری کوچک درون آنها می‌ریزد. عمق حوضچه‌های تنگ بنیون بسیار کم است و برای آب تنی بسیار مناسب هستند.

مسیر جنوبی صعود به قله بیرمی

دشوارترین مسیر صعود قله بیرمی مسیر جنوبی از خورموج و چشمه ناری است. ارتفاع کم مبدا صعود و انحراف مسیر جنوبی باعث می‌شود ناچار باشید مسیر بسیار طولانی‌تری نسبت به مسیرهای جبهه شمالی را طی نمایید تا به روی خط الراس و نهایتا قله بیرمی برسید.

طوری که برخی از کوهنوردان مسیر جنوبی را با شب‌مانی در میانه مسیر طی می‌کنند. مسیر جبهه جنوبی دارای جاده خاکی نه چندان مناسبی به طول بیش از ۲ کیلومتر تا پارکینگ مبدا صعود است. طول مسیر صعود جبهه جنوبی از پارکینگ انتهای جاده خاکی تا قله بیرمی در حدود ۱۴ کیلومتر است.

در این مسیر کمتر از ۳.۵ کیلومتر را در بستر خشک رودخانه با شیب کم تا ابتدای یال طی می‌کنید. سپس حدود ۸ کیلومتر شیب را تا خط الراس در پیش دارید. در نهایت نیز ۲.۵ کیلومتر را باید روی خط الراس طی کنید تا به قله برسید. در میانه مسیر جنوبی چشمه ناری در ارتفاع ۹۳۰ متری و محل مناسبی برای کمپ در ارتفاع ۱۳۵۰ متری وجود دارد.

گونه های جانوری کوه بیرمی(پازنان)

پلنگ، کل، بز، قوچ و میش، روباه، شغال، گرگ، کبک، تیهو، فاخته و انواع گنجشک‌سانان از گونه‌های جانوری منطقه می‌باشند. کوه بیرمی دارای شکارگاه‌های تنگ سدر، تنگ پلنگی، تنگ باریکو، تنگ شیرینه و تنگ پرزیه است.

بهترین زمان صعود به قله بیرمی(پازنان)

کوه بیرمی دارای اقلیم بسیار گرم و خشک است و دﻣﺎی ﺁن در ﻓﺼﻞ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ﺑﻪ ﺣﺪود ۵۵ درﺟﻪ می‌رسد. صعود به قله بیرمی تنها در سردترین ماه‌های سال که صعود به سایر قلل دشوار است، امکانپذیر است.

این کوه علیرغم خشکی دارای تنوع کم‌نظیر گیاهی و جانوری است تا جایی که پلنگ نیز در این کوهستان مشاهده شده است. بهترین زمان صعود به قله بیرمی ماه‌های سرد سال، از اوایل آذر تا آخر اسفند است.

در صورتی که تجربه صعود به این قله را دارید با ما در قسمت نظرات به اشتراک بگذارید